Home » Lęki i Nerwice

Lęki i Nerwice

To straszne się tak bać. Nie chcę tego przeżywać. Za każdym razem myślę, że tego nie przeżyję…

Strach jest uczuciem, które w pewnych sytuacjach dotyka nas wszystkich. Można się martwić, czuć winnym, zdenerwowanym, zakłopotanym, obawiać się, niepokoić, być przerażonym, umierać ze strachu. Lęki, które są stanami chorobowymi, opanowują człowieka, rujnują go od środka. Człowiek nie umie nad nimi zapanować, a jeśli to robi, wymaga to od niego ogromnego wysiłku.

Współczesna psychiatria określa nerwicę mianem zaburzeń lękowych. Problem ten dotyka w Polsce prawie jedną czwartą osób, a 3 razy częściej na nerwicę cierpią kobiety niż mężczyźni.

Ciągle czuję lęk. Wychodzę na zakupy, idę do pracy, kładę się i zasypiam. Już się do niego przyzwyczaiłam. Nie wiem, co to spokój, jak mi się zdarza mieć lepszy dzień, to się aż boję, że on jest. Nie umiem być spokojna.

Zdziwiłem się, że mam nerwicę. Jakoś radziłem sobie z awansem, nowym zadaniami. W pracy ciągle ktoś coś ode mnie chciał. Borykałem się równolegle z kłopotami dermatologicznymi i gastrycznymi. Miałem jednak wytłumaczenie – kawa, złe odżywiane się. Wyszło szydło z worka, gdy wyjechałem na dwutygodniowy urlop i miałem atak paniki. Bezdech, poty, poczucie, że zaraz umrę.

Mówimy o nerwicy, jeśli lękom towarzyszą objawy fizyczne, takie jak:  porażenia narządów ruchu lub pewnych ich części, brak czucia (anestezja, analgezja) pewnych obszarów skóry, zaburzenia wzroku, słuchu lub nadmierna wrażliwość na bodźce, trudności z oddychaniem, uczucie ciasnoty w klatce piersiowej, napięciowy ból głowy, ból żołądka, serca, kręgosłupa, zawroty głowy, drżenie kończyn, kołatanie serca, nagłe uderzenie gorąca, zespoły objawów charakterystyczne dla niektórych chorób fizjologicznych (np.: ciąża urojona, zaburzenia równowagi, napady drgawkowe przypominające padaczkę), zaburzenia seksualne (np.: zaburzenia erekcji, przedwczesny wytrysk).

Osoby cierpiące na nerwice wymieniają także natrętne myśli zachowania, trudności w koncentracji uwagi, uczucie przygnębienia lub powierzchownej obojętności.

Główną komponentą nerwicy jest lęk. Może on być przeżywany świadomie lub ukrywać się pod objawami z ciała. Lęk przybiera postać uogólnionego (stan, który trwa, jest zawsze obecny na pewnym poziomie), napadów lęku (nagła intensywność i zdeterminowany charakter) oraz fobii.

Skąd bierze się nerwica?

Typ osobowości i cechy osobowości

Można mieć predyspozycje osobowościowe – wrażliwość emocjonalną, reaktywność na bodźce, utarte schematy postępowania. Typ osobowości może odgrywać ważną rolę w budowaniu się zaburzeń lękowych, ale nie skazuje na nie.

Osoby o typie osobowości unikającym mają kłopoty z radzeniem sobie z codziennymi problemami i sprawami. Kumulują w sobie napięcie emocjonalne, są zazwyczaj przytłoczone obowiązkami i zadaniami. Wycofują się wiec z aktywnego życia, ograniczając w ten sposób ilość i jakość bodźców płynących do nich ze świata. W ten sposób izolują się emocjonalnie.

Osoby z osobowością zależną  są na zewnątrz cieli, mili. Wewnątrz czują się bezradni i niezdolni do samodzielnego życia, boją się wziąć za siebie odpowiedzialność. Kurczowo trzymają się silniejszych od siebie osób (albo tak przez nich postrzeganych). Uwieszają się na partnerach, nie potrafią zakańczać relacji, boją się zmian i odrzucenia Swoimi zrachowaniami jednak je prowokują. Osoby te nie potrafią podejmować inicjatywy, podjąć decyzji. Starają się tak organizować wszystko, aby ktoś się nimi zaopiekował, Żyją w ciągłej, bezpodstawnej ale realnie odczuwanej obawie przed odrzuceniem i w lęku.

Osoby o typie osobowości kompulsywnej wydają się być poukładane, uporządkowane, sumienne. Wszystko to jednak odbywa się ogromnym kosztem emocjonalnym. Rzadko znajdują czas dla siebie, zadania muszą być wykonane idealnie i perfekcyjne. Są w pewnym sensie sztywni. Tylko ład i porządek zapewniają bezpieczeństwo. Starają się więc bardzo kontrolować swój świat. A jak wiemy, świata nie da się skontrolować w taki stopniu, Rodzi to więc frustracje, lęki i rytuały, aby mieć namiastkę kontroli.

Osoby o typie osobowości paranoicznym są nieufne, wrogie, czujne i bardzo wyczulone na to wszystko, co uzasadnia i potwierdza ich postawę nieufności. Żyją w ciągłym poczuciu zagrożenia, nie budują bliskich relacji, gdyż nie można z nimi czuć się swobodnie (oskarżają o złe intencje, niewierność, nielojalność). Nie mogą się zrelaksować i odpocząć, stale są napięte i w gotowości.

Konflikt wewnętrzny

Do powstania zaburzeń nerwicowych przyczynia się konflikt, czyli rozbieżność pomiędzy dwiema sprzecznymi wartościami czy pragnieniami. Pojawiające się przy nim uczucia takie jak: bezradność, odczucie niemocy, sytuacji bez wyjścia, poczucie winy napędzają lęk.

Brak umiejętności odreagowywania, dzielenia się uczuciami. Człowiek jest jakby zamknięty w szklanej kuli, a szkło z której jest ona wykonana przekłamuje i deformuje obraz odbicia tego człowieka i widoku rzeczywistości poza kulą. Nie może się z niej wydostać i nikt nie może do niego podejść. Ciśnienie w kuli rośnie, w jakimś sensie miażdży człowieka. Obserwuje świat dookoła, ale nie ma do rzeczywistości łatwego dostępu. Lęki zniekształcają to, co widzi , myśli i czuje. A co widzi? To, że jest beznadziejny, nie da rady, ludzie są mu nieprzychylni, jest w sytuacji bez wyjścia, zaraz umrze, ktoś zrobi mu krzywdę, nie można nikomu ufać.

Deficyt opieki i więzi rodzicielskiej.

Niewystarczające zainteresowanie się dzieckiem i brak uczuć względem niego powoduje zaburzenie poczucia bezpieczeństwa oraz samooceny.

Do wystąpienia nerwicy może przyczynić się zarówno przewlekła sytuacja stresowa powiązana z cechami osoby, ale także nagłe zdarzenie, zmiana sytuacji dotąd znanej i oswojonej – nieodreagowana trauma.